Współczesny rynek pracy często posługuje się hasłem, że o wartości pracy decyduje rynek. To jednak tylko część prawdy. Prawdziwy problem zaczyna się w momencie, gdy mylimy wartość rynkową z wartością społeczną, a zajmowane stanowisko z rzeczywistą odpowiedzialnością. Przez lata przyzwyczailiśmy się do modelu, w którym im wyżej ktoś znajduje się w strukturze, tym więcej zarabia. Kierownik musi zarabiać więcej od specjalisty, a dyrektor od kierownika. Ten naturalny z pozoru schemat bywa jednak głęboko niesprawiedliwy. W wielu organizacjach to właśnie najbardziej wartościowi merytorycznie eksperci powinni być wynagradzani na poziomie dyrektorskim, a czasem nawet wyższym. Brak takich ścieżek rozwoju powoduje, że doświadczeni specjaliści czują się niedoceniani. Często łatwiej nam wycenić rzadkie kompetencje, np. lekarskie, gdzie błąd kosztuje zdrowie lub życie. Znacznie trudniej społeczeństwu i rynkowi przychodzi wycena odpowiedzialności administracyjnej, organizacyjnej czy społecznej. Wyobraźmy sobie doświadczonego urzędnika lub eksperta merytorycznego, który od wielu lat podejmuje skomplikowane decyzje wpływające na majątek obywateli czy funkcjonowanie firm. Jego błąd może skutkować znacznymi stratami lub sporami sądowymi. Czy fakt, że nie posiada on tytułu dyrektora na drzwiach, oznacza, że jego odpowiedzialność jest mniejsza? Obecnie obserwujemy cichy konflikt między ludźmi wykonującymi realną pracę merytoryczną a układem, który bardziej ceni miejsce w strukturze niż wiedzę. To niebezpieczne zjawisko. Gdy system nagradza pozycję i relacje zamiast kompetencji, coraz mniej osób chce inwestować w bycie ekspertem. Co zatem zrobić i o czym pamiętać? Po pierwsze: odpowiedzialność nie zawsze ma tytuł. Może kryć się przy zwykłym biurku osoby z wieloletnim doświadczeniem. Po drugie: kult stanowisk hamuje rozwój. Państwa i firmy rozwijają się dzięki ludziom rozwiązującym problemy, a nie dzięki samej liczbie kierowników. A po trzecie: potrzeba jest nowych ścieżek rozwojowych dla pracowników. Najlepsze organizacje tworzą równoległe drogi awansu – menedżerską i ekspercką – które nie różnią się poziomem prestiżu i płac. Warto zadać sobie pytanie: czy w Twoim otoczeniu promuje się realne kompetencje, czy jedynie widoczność i miejsce w hierarchii?
